Ehram ve Türban... HİKMET ÇETİNKAYA
POLİTİKA GÜNLÜĞÜ
HİKMET ÇETİNKAYA
Ehram ve Türban...
CHP lideri ne yapsa yaranamıyor...
Hem CHP içinden hem CHP dışından yaylım ateşine tutuluyor.
Din bezirgânları, Soros’un Çocukları, CIA ve MOSSAD’ın “Taraf”ı, Fethullahçı medya, kimi CHP’liler bu kez ehram giymiş Erzurumlu iki kadının CHP’ye kaydolmasını, başörtülü kadınların grup toplantısına katılmalarını dillerine doladılar...
CIA’nın Türkiye’deki medya ayağında bilmişlik taslayan “Yasemin çiçeği” halk kavramının ne anlama geldiğinden habersiz, olayı üniversitelerdeki başörtülü kız öğrencilere getirip CHP’ye demokrasi ve özgürlük dersi veriyor.
Deniz Baykal İstanbul Sultangazi’de iki Erzurumlu kadının CHP’ye üye olması nedeniyle yaptığı konuşmada “kara çarşaf”la “ehram”ın ne olduğunu anlatmadı, tıpkı grup toplantısına katılan kadınların “başörtüsü”yle “sıkmabaş” arasındaki ayrımı açıklamadığı gibi.
Önce “ehram” nedir anlatayım...
Yün çok ince eğirilerek ipliğe dönüşür ve tezgâhlarda dokunur, rengi siyahtır, soğuktan korur. Ehram Bayburt’ta yapılır ve komşu kentlerde kullanılır. Bu illerden birisi de Erzurum’dur.
Ehramdan salt kadın giysisi yapılmaz. Ceket, yelek, masa örtüsü, kravat, seccade, perde yapılır. Bunun adına da “ehram sanatı” denilir.
Ehram, Erzurum, Bayburt ve çevresinde yaygındır. Erzurum’da sadece yaşlı kadınlar, köylerde ise genç-yaşlı tüm kadınlar ehram giyerler. Bugün o yörelerde ehram giyen kadın sayısı giderek azalmaktadır.
Ehram kara çarşaf değil, yöresel bir giysidir.
Manisa’nın Kırkağaç ilçesinde genç-yaşlı kadınlar “kıvrak” giyerler.
Bilmiyorum, “kıvrak” hâlâ yaygın mıdır Kırkağaç’ta!
70’li yıllarda mini etek yaygındı. Kırkağaç’ta genç kızlar mini etek giyerler ve “kıvrak”la sokağa çıkarlardı.
***
Yaşadığımız Anadolu coğrafyası binlerce yıllık uygarlığın ve tarihin boy verdiği topraklardır. Selçuk’ta Efes Müzesi’ne gittiğinizde görürsünüz Romalıların giydiği çarıkları, sandaletleri.. diş temizlemek için kullanılan erak ağacının dallarından liflerin ayrılmasıyla yapılan iplikleri görürsünüz.
Bugün Anadolu insanı diş temizliği için erak ağacından yapılan lifleri kullanır, bazı diş macunu üreticileri bu lifleri çağa uygun bir biçimde piyasaya sürer.
Sandaletler Romalılardan geçmiştir bize ve tüm dünyaya. Bodrum’da üretilmiştir benzerleri. Çarık ise Yörüklerin ayakkabısıdır, Toroslar’da köylüler giyer.
Biz “ehram”ı “ihram”dan aldık. Yünlü çarşaftan yapılan “ihram” Arapça kökenlidir. Romalıların, Yunanlıların şimdilerde Berberilerin örtündükleri beyaz renkli örtüdür... Yaz sıcağında güneş ışınlarından korur.
Hacca gidenler ihrama girmek için ihram giyerler.
Gelelim başörtüsü, tülbent, yazmaya...
Anadolu kadınının başını örttüğü kumaştır...
Ehram, kıvrak, başörtüsü, tülbent ve yazma dinsel bir simge değildir.
Kadın yağmurdan, tozdan korunmak için örter başını...
“Sıkmabaş” dinsel bir simgedir, bir başka deyişle “rahibe” başıdır...
Kadının saçının bir teli bile görünmez. Topuklarına dek manto giyer, yaz kış eldiven takar.
Bu tür örtünme 1960’lı yılların ortalarında Şule Yüksel Şenler’in buluşuyla ortaya çıkmış, özellikle 80’li yıllarda ivme kazanmıştır.
Dinsel simge olan “sıkmabaş” Fethullah Gülen ve eski YÖK Başkanı İhsan Doğramacı’nın görüşmeleri sonucu “türban” olarak anılmaya başlanmıştır.
Türban Fransızca bir kelimedir. 40’lı ve 50’li yıllarda kadınlar arasında modaydı. Ayrıca bir de Rus başı vardı, tıpkı türban gibi başa sarılan, saçları tümüyle örtmeyen.
Sıkmabaş ne türbandır ne de başörtüsüdür! Sıkmabaş ise siyasal İslamın simgesidir!
***
CHP’ye dört koldan saldırılıyor...
İnsanların dini inanç özgürlüğünden yanayım. Ancak, siyasal İslama ve din baronlarına karşıyım.
Türkiye’de din ve inanç özgürlüğü Mustafa Kemal Atatürk’ün Cumhuriyet devrimiyle yaşam bulmuş, ezan Türkçe okutulmuştur.
Laik eğitim sistemi, harf ve dil devrimi “Türk Devrimi”yle, halkla bütünleşerek gelişmiştir. CHP’de ehramlılar da olacak, başörtülü kadınlar da, kasketli köylüler de, emekçiler de, aydınlar da. Çünkü CHP kitle partisidir.
Tarikat şeyhlerini, numaracı cumhuriyetçileri, AKP yandaşlarını anlıyorum da, ehram giyen Anadolu kadınını, başörtüsüyle dolaşan kadınlarımızı partiye çağıran CHP’yi eleştiren Atatürkçüleri anlayamıyorum!
hikmet.cetinkaya@cumhuriyet.com.tr
Faks numaramız: 0212 343 72 69
0 yorum yazılmıştır