Talat Atilla ile EM�N ��LA�AN S�yle�i-1- AKP'nin Yan�nda �zal �ktidar� Masum Kald�

Cuma, Ekim 10, 2008

Güne� Gazetesi 10 Ekim 2008

Talat Atilla sordu, usta gazeteci Emin Çöla�an yan�tlad�-1

AKP'nin yan�nda Özal iktidar� masum kald�

Emin Çöla�an, Türk bas�n tarihinin en önemli gazetecilerinden birisi. Belki de en önemlisi. Hayat�ndaki ilk önemli travmay� 19 Nisan 1969 tarihinde memur olarak çal��t�� DPT'den dönemin DPT Müste�ar� Turgut Özal taraf�ndan kovulmakla ya�ad�. Ayn� Çöla�an, 35 ya��nda ba�latt�� gazetecilik serüveniyle kendisini memuriyetten atan Turgut Özal'�n debdebeli siyasetini belgeli yaz�lar�yla bitiren gazeteci oldu. Tam 38 y�l sonra 15 A�ustos 2007'de tarih ba�ka bir versiyonuyla yeniden tekerrür etti ve Çöla�an bu sefer de, 'Hükümete sert yaz�lar' yazd�� gerekçesiyle Hürriyet'ten kovuldu. Emin Çöla�an'la yakla��k 2 saat süren röportaj�m�z kahvede ba�lad�, çal��ma ofisimde bitti... Kahveye gitmemizin sebebi ikimizin de az�l� sigara tiryakisi olmas�, kahveden kaçmam�z�n nedeni de, vatanda��n Çöla�an'a olan çok yo�un ilgisiydi. Emin Çöla�an, Turgay Ciner'le el s�k��mas�ndaki mahrem diyalogdan, ö�rencilik y�llar�ndaki matrak an�lar�na kadar bir çok gün �� görmemi� bilgiyi sansürsüz anlat�nca ortaya keyifli bir röportaj ç�kt�. Buyrun.

TALAT AT�LLA: Siyaset nas�l kutuplara ayr�ld�ysa bugün medya da 'yanda� medya, kartel medyas�' gibi kutuplara ayr�ld�. Siyaset mi medyay� parçal�yor, yoksa medya m� siyaseti?

EM�N ÇÖLA�AN: �kisi de birbirini etkiliyor. Yani medya bugün iki ya da üç ana parçaya bölünmü� durumdad�r. Bir tanesi kartel medyas�d�r, ki bunun en ba��nda yedi gazetesi, birçok televizyon kanal� ile Ayd�n Do�an grubu vard�r. AKP iktidar�na kadar kartel medyas� yine vard� ama yanda� medya denilen olay yoktu. Yine iktidara övgüler düzen gazeteler, televizyonlar, yay�n organlar� vard�. �imdi yanda� medya dedi�imiz, iktidara sadece ya�c�l�k, övücülük, yalakal�k yapan korkunç bir medya türedi. Bunlar�n �imdi say�s�z gazetesi var. Daha ötesi ve daha da önemlisi; say�s�z televizyon kanal� var ve p�trak gibi giderek ço�al�yorlar. Tabii bunlar�n hepsinin AKP iktidar�ndan maddi ya da manevi belli bir ç�kar�, beslenmesi var. Ve bu arada kartel medyas� daha da güçlendi.

GAZETELER BÜLTEN G�B�...

TALAT AT�LLA: Yani iktidar yanda� medyay� güçlendirirken kartel medyas�n� da m� güçlendirdi?

EM�N ÇÖLA�AN: �öyle anlatay�m; Kartel kendili�inden daha da güçlendi. AKP iktidar� somut destek vermedi kartele. Belki özelle�tirme ihalelerinde oldu�u gibi belli konularda verdi ama kartel zaten paras�n� bast�r�p ihaleleri alacakt�. Orada iktidar�n yapaca�� bir �ey yoktu. Ama en az�ndan kartele göz yumdu AKP iktidar� ve bir miktar daha güçlenmesini sa�lad�. Tabii ki tek unsur o de�ildir. Onun için Türkiye'de �u anda bakt��m�z tabloda ne yaz�k ki iktidar-medya ili�kileri aç�s�ndan bak�ld��nda maalesef yozla�m��t�r. Böyle bir medyayla da Türkiye'nin götürülmesi söz konusu de�ildir. Yani dünyan�n hiçbir yerinde böyle bir kampla�ma yok. Çe�itli gruplar iktidar�n, ba�bakanl�k mahallesinin tamamen bask�s�n�n alt�ndad�r. Onlara ba�bakanl�k mahallesinden belli ki�iler taraf�ndan bunu yaz bunu yazma diye sürekli direktif verilmektedir. Bir çe�it bas�n bülteni gibi...

TALAT AT�LLA: Bas�n bülteni demek uygun olur mu acaba? �çlerinde �artlar� zorlayan baz� haberlere imza atan gazeteler ve gazeteciler de yok mu?

EM�N ÇÖLA�AN: Yok! Bas�n bülteni �eklinde ya da mesela bir haber oldu�unda bu haberi iyi kullanmay�n, bunu küçük verin, bunu yazmay�n �eklinde direktifler �eklinde. �imdi dü�ünün; Türkiye AB'ye girmek için çaba harcayan bir ülke. Hangi AB ülkesinde gazeteciler ba�bakana soru sormaktan ürkerler? Bütün gazeteci arkada�lar �ahit, Ba�bakan gazeteci azarl�yor art�k. Adalet Bakan� ç�k�p 'Bana ne ya Deniz Feneri'nden' diyebiliyor. Dolay�s�yla i� tamamen yozla�m�� vaziyette. Medyaya bugün Türk milletinin sayg�s� kalmam��t�r ama mecburdur. O televizyonlar� izleyecektir, o gazeteleri okuyacakt�r. Ba�ka çaresi yok çünkü.

TALAT AT�LLA: Siz tüm iktidarlar� ele�tiren bir yazars�n�z. Geçmi� önemli iktidarlar�n liderlerine kar�� kitaplar da yaz�lar da yazd�n�z. Türkiye'ye tüm iktidarlardan daha daha fazla zarar� AKP'nin zarar verdi�ini söylüyorsunuz san�r�m?

EM�N ÇÖLA�AN: Kesinlikle öyle söylüyorum. Hatta benim piyasaya ilk kez 87'de ç�kan ama daha sonra bask�s� kalmad�� için yeniden yay�nlanan 'Önce �nsan�m Sonra Gazeteci' kitab�ma yazd��m önsözde bunu belirttim. Dedim ki; biz her iktidar döneminde bunlar�n üzerine gittik. Çünkü bence hiç ideal bir iktidar Türkiye'ye gelmedi. Dolay�s�yla biz bunlar�n hepsine yüklendik. Özal, Demirel, Ecevit, Y�lmaz, Çiller... Kim akl�n�za geliyorsa.

TALAT AT�LLA: Her iktidar geldi�inde, 'Böyle beterini görmedik' demek biraz da moda oldu... Özal, Çiller Demirel için de ayn� sözler söylenmemi� miydi?

EM�N ÇÖLA�AN: Ama �imdi bakt��m�z zaman geçmi� iktidarlar� gerçekten bir yerde masum görüyorum. Hatta �öyle tan�ml�yorum kendi kafamda; bunlar daha çoluk çocukmu�, iktidar falan de�ilmi�. Hiç bir �ey yapamam�� AKP'nin yan�nda. Geçmi�tekiler çömezmi�. Yani Özallar, Demireller, Ecevitler akl�n�za kim geliyorsa...Bunlar�n yapt��n� hiçbir iktidar yapmad�. Medyaya en a��r bask� bunlar taraf�ndan kurulmu�tur. Hepsi bask� yapmaya kalk��m��t�r ama bunlar boyutunda hiçbir zaman olmad�. Türkiye'de ilkleri ya��yoruz.

TALAT AT�LLA: AKP'yi 'En beter' yapan ne peki? Somut olarak örnekleriniz var m�?

EM�N ÇÖLA�AN: Var tabii. Mesela Türkiye'yi pe�ke� çekiyorlar. Türkiye'nin alt�n yumurtlayan tavuklar�n�n e�e dosta yerli ve yabanc� i�birlikçilere -i� birlikçiler sözünü alt�n� çizerek söylüyorum- sat�yorlar. Telekom'u gitti ismini cismini bilmedi�imiz Lübnanl� biri ald�. Telekom'un paras�n� 2 y�lda ç�kard�. Biz y�rt�nd�k, yapmay�n, etmeyin, Telekom sat�l�r m� ya bu fiyata diye. Ve dedi�imiz aynen ç�kt�. Ondan sonra o Lübnanl� kalkt� bunlara dedi ki; 'Benim size borcum vard�, onu pe�in ödeyeyim, taksitten falan vazgeçin!' Öylesine para kazand� ki adam bizim Telekom'dan... Lübnanl�'n�n akl� hayali durmu�tur herhalde böyle bir olaydan sonra. �imdi de Milli Piyango'yu sat�yorlar. Milli Piyango devletin ikinci bir alt�n yumurtlayan tavu�u. Sat�l�r m�? Milli Piyango'nun ne zarar� var sana? Neden sat�yorsun? Kazanc� yüzde yüz garantili b�rak o sana 10 y�l, 20 y�l, 30 y�l gelir sa�las�n. Ama adam kalk�yor Milli Piyango'yu sat�yor. Sadece iki tane örnek bu.

TALAT AT�LLA: Türkiye'nin en a��r �artlar�n� ya�ad�� iddia ediliyor. Peki, bu nas�l bir paradokstur ki Türkiye'nin yar�s� da AKP'ye oy veriyor? Acaba halk m� gerçe�i anlayam�yor yoksa kara tablolar çizen entellektüeller mi sübjektif bir tav�r al�yor?

EM�N ÇÖLA�AN: Birincisi; tek parti iktidar�n�n getirece�i istikrar olgusu halk�n gözünde tuttu. �kincisi, bunlar�n kendi ç�karlar� do�rultusunda dini kullanmalar� da tuttu. Üçüncüsü dünya konjonktürü hep Türkiye'nin lehine geli�ti. Yani i�te küresel sermaye artm��t�, gidecek yer ar�yordu. Bizim mallar mülkler bunlara sat�ld�. Milyarlarca dolar para getirdiler Türkiye'ye. Ve o paralarla bizim bütçe düzeldi. Bunlar dini kulland�lar. Ortal��a biz Müslüman'�z diye ç�kt�lar. Yard�m dernekleriyle, Deniz Fenerleriyle müslümanlar� ciddi bir �ekilde sömürdüler. Dolay�s�yla olaylar da bunlardan yana çal��t�. Entellektüellerin de okuyamad�� baz� �eyler vard�r.

TALAT AT�LLA: Mesela?

EM�N ÇÖLA�AN: Laiklik deyince Türkiye'de bir tak�m tiplerin akl�na, ki bunlar�n ba��nda mesela Ertu�rul gelir, içki içmek gelir. Laikli�i içki ile özde�tirdiler. Oysa laiklik içki içmekle falan ilgisi olan bir olay de�il. Bu entelektüeller toplumun kafas�na bu s�� kavramlar� enjekte ettiler. Ve bunu okuyan, ibadetini yapan, namaz�n� k�lan mümin bir insan dedi ki; ya arkada� bunlar�n i�i gücü içki, kafa çekmek. Bu ne kadar zarar veren bir olayd�r laiklik kavram�na. O kadar yanl�� yapt�lar ki. Ve yine AB rüzgar�yla Türkiye'de birilerini kand�rd�lar: Ey vatanda� AB'ye girece�iz, pasaportunu alacaks�n, vizesiz istedi�in ülkeye gideceksin, Avrupa'da i� bulacaks�n, refaha ereceksin. Yok, böyle bir �ey.

TALAT AT�LLA: Ciner Grubu'na geçti�iniz biliyoruz... Patron Turgay Ciner ile ne konu�tunuz? �çi d�� bir yazar olarak bu görü�meyi sansürsüz olarak anlat�r m�s�n�z?

EM�N ÇÖLA�AN: Peki anlatay�m... Turgay Ciner, geçti�imiz Haziran ya da Temmuz ay�yd� Ankara'ya geldi. O, Turgay Bey'le bizim yüz yüze yapt��m� ikinci görü�meydi. Ben Turgay Bey'e 'Ben sizin gazetenizde ayn� do�rultuda yaz�lar yazaca��m. Siz büyük bir i�adam�s�n�z. ��adamlar�na, medya patronlar�na bu iktidar büyük bask� yap�yor. Siz rahats�z olmaz m�s�n�z? Yaz�lar�mdan zarar görmez misiniz?' Bana söyledi�i cevap teyp gibi kafamda çak�l�: 'Abi, ben kimin neyinden korkaca��m bunlar benim mal�m� gasp ettiler. (Sabah Gazetesinden ve ATV'den bahsediyor) Benim Allah'tan ba�ka korkacak hiçbir �eyim yok. Aynen yaz�lar�n�za devam edersiniz' dedi.

TALAT AT�LLA: Bu kadar k�sa m� konu�tunuz? Hepsi bu mu yani?

EM�N ÇÖLA�AN: Bu kadard�r. Turgay Bey'in yan�t� da buydu. Dolay�s�yla bu da beni rahatlatan bir unsur oldu.

TALAT AT�LLA: Anla�t�n�z, el s�k��t�n�z... Gazete ne zaman ç�kacak? 1 Ocak diye duyduk...

EM�N ÇÖLA�AN: Tabii. Gazete san�r�m 2009'un Ocak sonu ya da �ubat ba�lar�nda ç�kacak.

TALAT AT�LLA: Turgay Ciner'le bu görü�meyi yapt��n�zda yaln�z m�yd�n�z? Benim duydu�um kadar�yla birkaç ki�i daha varm��?

EM�N ÇÖLA�AN: Do�ru.. Yan�m�zda Fatih Altayl� ve Turgay Ciner'in maden i�lerinin temsilcisi Erhan Aygün vard�...

TALAT AT�LLA: Bekir Co�kun'un da yeni gazeteye gidece�i söyleniyor?

EM�N ÇÖLA�AN: Evet. Benim de bildi�im kadar�yla öyle. Bekir Co�kun olacak, ba�ka iyi isimler olacak ama ben �u anda gerçekten bilmiyorum öbür isimler kimler. Yani baz� transferleri falan okuyorum medyadan. Baz� geçen isimlerin ne olaca��n� bilmiyorum. Örne�in H�ncal Uluç, Ahmet Hakan, Oray E�in... O isimlerle görü�meler ne a�amada, ne oldu ne bitti bilmiyorum.

TALAT AT�LLA: Hürriyet Gazetesi sizi muhalefet etmenizden dolay� görevinize son verdi gibi görünüyor ama �öyle bir bakt��m�zda �imdi hükümeti sizden daha fazla ele�tiriyorlar. Peki, nas�l oluyor da bu kadar yüksek volümlü muhalefet yapabiliyorlar?

EM�N ÇÖLA�AN: Ben onu yüksek volümlü muhalefet olarak görmüyorum. Benim tan�d��m Hürriyet okurunun en az yüzde 80'i Atatürkçü, laik, ulusalc�, ça�da� insanlardan olu�ur. Dolay�s�yla onlar� da tatmin etmek için öyle arada s�rada böyle ç�k��lar yap�l�r ama gelir geçer.

TALAT AT�LLA: Siyasal partilerin taban�n� kaybetmemek için tabana zaman zaman yapt�klar� ç�k��lar gibi mi?

EM�N ÇÖLA�AN: Kesinlikle, aynen öyle. �yi yorumlad�n... Diyor ki; Ey okuyucu, bak biz muhalefetimizi de yap�yoruz yeri geldi�i zaman. Ama yapt�� muhalefet alay konusu oluyor. Ben iktidar kar��t� yaz�lar�m nedeniyle kovuldu�umu hiçbir �ekilde kan�tlayamazd�m ama benim kovulma nedenim geçti�imiz Eylül ay�nda Ayd�n Do�an ve Tayyip Erdo�an'�n sözleriyle ortaya ç�kt� ve belgelendi. A�ustos 2007'de kovuldum, Eylül 2008'den yani tam bir y�l sonra bunlar�n aras�nda Deniz Feneri nedeniyle patlayan bir kavga oldu. Çünkü Do�an Grubu gazeteleri Deniz Feneri olay�n� kazara man�etten verdiler. ��te kavga buradan ç�kt�...

MEVZ� BO�ALMADI...

TALAT AT�LLA: Hem her �eyin planl� gitti�ini varsaymak, hem de Hürriyet'in kazara man�et yapt��n� söylemek iddial� bir yakla��m olmaz m�?

EM�N ÇÖLA�AN: Evet, kazara verildi. Kazara verilmemi� olsayd�, bugüne kadar ne yolsuzluk haberleri yazd� muhabir arkada�lar, hepsini çöpe att� Hürriyet gazetesi. Ondan sonra Ayd�n Do�an kalkt� dedi ki 'Zaten bunlar her zaman bask� yap�yorlard�. �imdi görüyorum ki bu bask� daha da a��rla�acak.' Onun üzerine de Erdo�an 'Ayd�n Do�an bir gün bana geldi. Ben bunun gazetelerini ar�ivden ç�kartt�m, önüne koydum. Bana dedi ki 'Say�n ba�bakan�m ben ne yapay�m, ben baz� yazarlar�mla ba� edemiyorum.' Ba� edemedi�i yazarlar�n da bir numaras� benim. Yani bunlar�n a�z�ndan benim kovulma olay�m kan�tlanm�� oldu.

TALAT AT�LLA: Neden bu sansürler yap�l�rken tav�r koyup istifa etmediniz?

EM�N ÇÖLA�AN: Ben orada bir mevzi tutuyordum. Nas�l istifa ederim?

TALAT AT�LLA: Peki kovulduktan sonra tuttu�unuz mevzi bo�ald� m�?

EM�N ÇÖLA�AN: Hay�r! Benim aç�mdan bak�ld�� zaman bo�ald� ama tabii ki ba�ka düzgün arkada�lar�m�z da var. Bekir Co�kun, Tufan Türenç, Yalç�n Bayer gibi. �u anda herkes bana ayn� �eyi söylüyor. Ah abi �imdi sen yaz�yor olacakt�n, sana ne belgeler gelirdi... Gerçekten de gelirdi. Çünkü bunu iddial� söylüyorum; Hürriyet'te hemen hemen belge sadece bana gelirdi. Ve o kadar çok gelirdi ki ben onlar� ilgi alanlar�na göre muhabir arkada�lara da��t�rd�m. Bunu yaz�n, önemli bir haber derdim. Çocuklar haber yazarlard� gazete aman iktidar� k�zd�rmayal�m diye çöpe atard�.

TALAT AT�LLA: Peki sizin ba��n�za gelen Bekir Co�kun'un ba��na gelmi� olsayd� siz Hürriyet'i b�rak�rm�yd�n�z?

EM�N ÇÖLA�AN: Gerçekten bilmiyorum... O soru benim de akl�ma geldi. Ama ne yapard�m bilmiyorum. O olay� ya�amak laz�m. �imdi d��ardan konu�mak kolay olur ama o olay� ya�amad�kça ben �unu yapard�m ben bunu yapard�m demek do�rusu biraz zor geliyor.

TALAT AT�LLA: Sözcü Gazetesi'nde sizinle ilgili 'yazar�m�z' ifadesi yer al�yor. Siz orada yaz�yor musunuz?

EM�N ÇÖLA�AN: Bir y�ld�r onlar benim eski yaz�lar�m� kullan�yorlar. Ayr�ca Pazar günkü program�n bant çözümlerini 'Emin Çöla�an dedi ki' diye kullan�yorlar. Ben onlardan bir kuru� bile alm�yorum.